Thế chấp sổ đỏ mang tên người khác để vay tiền có được không ?

Luật sư tư vấn:

Luật Minh Khuê tư vấn về Luật Dân sự về thế chấp sổ đỏ mang tên người khác để vay tiền theo quy định của pháp luật hiện nay:

Điều 500, Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất như sau:

Điều 500. Hợp đồng về quyền sử dụng đất

Hợp đồng về quyền sử dụng đất là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó người sử dụng đất chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất hoặc thực hiện quyền khác theo quy định của Luật đất đai cho bên kia; bên kia thực hiện quyền, nghĩa vụ theo hợp đồng với người sử dụng đất.

Theo đó, sổ đỏ mang tên bố mẹ bạn nên bố mẹ bạn là người có quyền thế chấp quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, nếu được bố mẹ bạn ủy quyền thì bạn có thể thế chấp sổ đỏ vay tiền ngân hàng.

“Xin chào luật sư! Hiện tại, nhà em đang có nguy cơ bị thu giữ bởi ngân hàng. Lí do là: Vào năm 2008, mẹ em cho người quen mượn sổ đỏ. Họ nói rằng sẽ mượn 1 năm để đi mua nhà. Nhưng đôi co mãi đến năm 2010 họ lại nói rằng cho mượn sổ đỏ thêm 1 năm nữa để làm gì đó ( em không nhớ rõ), và mẹ em lại đồng ý cho mượn lần nữa ! Và còn có cả biên bản ( viết tay ). Nhưng lần này họ mượn là để thế chấp ngân hàng vì vay tiền. Mãi đến mấy năm sau mẹ em mới biết. Mẹ em đã liên lạc với nhiều người để trợ giúp. Đến năm 2013, mẹ em bắt đầu đi kiện họ. Việc kiện vẫn đang kéo dài đến bây giờ. Mẹ em đang làm việc với thẩm phán này nọ. Người ở ngân hàng đã đến nhà em nói chuyện và bảo phải hoàn thành số tiền ( gốc là 1 tỉ 2, nay đã hơn 3 tỉ ), còn có hôm họ đưa tờ giấy thu nhà cửa ( trong 7 ngày phải dọn đồ ra khỏi nhà ). Em đi hỏi họ hàng thì ai đều bảo: ‘dở hơi, sao lại kiện, mình là người đứng ra bảo lãnh thì phải có trách nhiệm, kiện là sai’ và có người còn bảo : ” cô đã thấy người giống mẹ con và họ đã mất nhà cửa đấy” Khi em hỏi mẹ kiện làm gì thì mẹ bảo để cho người mượn vào tù này nọ xong kiện tiếp này nọ… để lấy lại sổ đỏ. Mẹ đã đi hỏi người trong ngân hàng và người ta bảo kiện đi. Bây giờ, em đang rất hoang mang trước nguy cơ mất nhà, trong nhà còn có 2 đứa em còn học đại học và học lớp 8. Mong luật sư giúp nhà em lấy lại sổ đỏ ạ. Xin cảm ơn!”

Trong trường hợp mẹ bạn đồng ý dùng quyền sử dụng đất làm tài sản bảo đảm cho người kia vay tiền thì mẹ bạn sẽ phải chịu trách nhiệm nếu hết thời hạn mà người đó vẫn không thể thanh toán hết nợ. Tuy nhiên, hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất phải do người đứng tên trên sổ ký với ngân hàng hoặc đã ủy quyền cho người mượn để họ ký với ngân hàng thì mới có hiệu lực theo quy định tại Điều 500, Bộ luật Dân sự 2015. Ở đây cần xác định xem mẹ bạn có ủy quyền cho người kia trong biên bản không. Nếu mẹ bạn không ủy quyền thì giao dịch này là vô hiệu do không đáp ứng được điều kiện có hiệu lực được quy định tại Điều 117 Bộ luật dân sự năm 2015:

Điều 117. Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

1. Giao dịch dân sự có hiệu lực khi có đủ các điều kiện sau đây:a) Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập;b) Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện;c) Mục đích và nội dung của giao dịch dân sự không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

2. Hình thức của giao dịch dân sự là điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự trong trường hợp luật có quy định.

Cụ thể là do mẹ bạn tham gia giao dịch này không hoàn toàn tự nguyện nên mẹ bạn có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch này vô hiệu. Hậu quả của việc tuyên bố giao dịch vô hiệu như sau:

Điều 131. Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu

1. Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập.

2. Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.Trường hợp không thể hoàn trả được bằng hiện vật thì trị giá thành tiền để hoàn trả.

3. Bên ngay tình trong việc thu hoa lợi, lợi tức không phải hoàn trả lại hoa lợi, lợi tức đó.

4. Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.

5. Việc giải quyết hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu liên quan đến quyền nhân thân do Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định.”

Như vậy, Mẹ bạn có thể kiện lên Tòa án để hợp đồng ủy quyền đó vô hiệu, các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

“Chào luật sư, Em muốn hỏi về trường hợp sau ạ: Hồi tháng 3/2015, em có cho chú thím vay tiền để mua nhà số tiền là 02 cây vàng, có làm giấy vay do thím trực tiếp viết và ký tên. Trên giấy vay ghi rõ “vay của …(tên em) 02 cây vàng”. Tuy nhiên lúc làm giấy vay thì mẹ em là người đưa vàng và nhận giấy do hôm đó em đi công tác có nhờ mẹ đưa giúp thím. Trên giấy vay cũng có ghi rõ thời hạn trả là tháng 03/2016. Nay em đã nhiều lần gọi điện thoại đòi chú thím trả nợ nhưng chú thím không trả, lấy lý do: “vay tiền của mẹ em chứ không phải em nên không trả” hoặc “Thím vay thím ký tên thì đi đòi thím ấy, chú không biết”. Luật sư cho em hỏi trong trường hợp của em phải làm những gì để đòi lại quyền lợi và bắt chú thím trả tiền ạ? Em có tham khảo một số trường hợp trên mạng nhưng hình như không có chế tài bắt buộc người vay phải trả tiền. Vậy em phải làm sao ạ? Cảm ơn luật sư”

Thứ nhất là trên giấy đã thể hiện vay tiền của bạn nên bạn có quyền đòi chú thím.

Thứ hai việc thím bạn vay tiền để mua nhà, tài sản chung của 2 vợ chồng chú thím nên cả 2 người phải có trách nhiệm liên đới để trả cho bạn theo quy định tại Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 như sau:

Điều 37. Nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng

Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây:

1. Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại mà theo quy định của pháp luật vợ chồng cùng phải chịu trách nhiệm;

2. Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình;

3. Nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung;

4. Nghĩa vụ phát sinh từ việc sử dụng tài sản riêng để duy trì, phát triển khối tài sản chung hoặc để tạo ra nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình;

5. Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do con gây ra mà theo quy định của Bộ luật dân sự thì cha mẹ phải bồi thường;

6. Nghĩa vụ khác theo quy định của các luật có liên quan.”

Trường hợp 2 người này không trả khi đã quá hạn vay tiền thì bạn có thể làm đơn kiện đòi tài sản gửi đến Tòa án nhân dân nơi chú thím bạn cư trú, kèm theo đó là hợp đồng vay tiền của 2 người để yêu cầu Tòa án giải quyết, đòi lại tài sản cho bạn.

Thân gửi luật sư văn phòng Minh Khuê, xin hỏi: Gia đình em có 1 sổ đỏ đất hiện tại đang ở và một sổ đỏ đất ao nhà em vẫn thả cá. Cách đây 4 năm bố em có chơi lô đề cờ bạc và mang 2 sổ đỏ đấy đi vay tiền của 1 người trong làng với lãi suất cao trong khi đấy người nhà em không biết số tiền là 50 triệu đồng và có 1 giấy viết tay xác nhận vay của ông B số tiền 50 triệu. Đến thời điểm hiện tại nhà em đã thu xếp trả đủ cho người ta 50 triệu nhưng họ vẫn đòi nhà em thêm 66 triệu nữa nói là tiền lãi và không trả lại nhà em sổ đỏ. Hiện tại thì gia đình em không có đủ khả năng chi trả thêm 66 triệu đó nữa và mong muốn lấy lại sổ đỏ của gia đình mà không biết làm thế nào. Kính mong luật sư tư vấn cho em cùng gia đình phương hướng giải quyết theo pháp luật. Em xin trân thành cảm ơn.

Theo thông tin bạn cung cấp thì sổ đỏ này được cấp cho gia đình bạn nên cần có sự đồng ý của các thành viên trong gia đình thì hợp đồng thế chấp vay tiền đó mới có hiệu lực pháp luật. Ở đây hợp đồng do mình bố bạn ký nên sẽ bị vô hiệu, hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu là 2 bên sẽ hoàn trả cho nhau những gì đã nhận.

Thưa luật sư, Năm 2013 anh ruột tôi bán cho vợ chồng tôi mảnh vườn với giá 60 triệu, nhưng không có viết giấy tờ gì, cho tôi nợ trong vòng 3 năm sẽ trả, không hết cũng được. Trong mấy năm nay, do tôi còn quá khó khăn nên chưa trả được đồng nào, cũng vì tin tưởng anh nên tôi không đi vay tiền để trả, chỉ khất nợ thôi. Nay tôi được 1 anh họ bán nợ cho mảnh vườn khác, tôi muốn bán lại vườn cũ cho anh ruột tôi thì anh tôi đòi lại vườn, tôi có ghi âm lại lời anh tôi thừa nhận bán vườn cho tôi. Như vậy liệu bây giờ tôi có thể trả hết tiền nợ và lấy lại vườn được không? Xin tư vấn giúp tôi. Tôi xin chân thành cảm ơn!!!

Về nguyên tắc, để chuyển nhượng mảnh vườn thì hai bên cần lập hợp đồng chuyển nhượng, hợp đồng này được công chứng và hoàn tất thủ tục sang tên. Ở đây bạn đã không thực hiện theo quy định của pháp luật về chuyển nhượng quyền sử dụng đất nên giao dịch này được coi là vô hiệu. Nếu bạn đã đưa cho anh trai bạn tiền thì bạn có thể nhận lại số tiền đó, mảnh vườn sẽ được trả lại cho anh trai bạn.

2. Những rủi ro khi cho người quen mượn sổ đỏ thế chấp ngân hàng ?

Nguồn: Luật Minh Khuê

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *