Nguyên Nhân, Biểu Hiện, Cách Điều Trị

Viêm hang vị dạ dày đặc trưng bởi tình trạng vùng niêm mạc hang vị bị viêm cấp tính hoặc mãn tính. Bệnh lý có các triệu chứng nhận biết như đau vùng thượng vị, buồn nôn và nôn mửa, chán ăn, ợ hơi, đầy bụng. Phương pháp điều trị phổ biến hiện nay là sử dụng thuốc Tây theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa kết hợp với thay đổi lối sống, sinh hoạt khoa học.

Viêm hang vị dạ dày là bệnh gì?

Hang vị thuộc một phần của dạ dày, có vị trí ở giữa hang môn vị và thân vị. Khác với những vị trí còn lại của dạ dày, hang vị nằm ngang nên có khả năng lưu trữ lượng lớn thức ăn. Nếu chế độ ăn uống không khoa học, lành mạnh có thể khiến vùng hang vị bị tổn thương, từ đó gây ra tình trạng viêm loét hang vị.

Viêm hang vị dạ dày là gì?
Viêm hang vị dạ dày hay còn gọi là viêm hang vị khởi phát do các phản ứng viêm tấn cống niêm mạc vùng hang vị

Viêm hang vị dạ dày hay còn gọi là viêm hang vị khởi phát do các phản ứng viêm tấn cống niêm mạc vùng hang vị. Bệnh lý liên quan đến đường tiêu hóa này thường xuất hiện ở những đối tượng có độ tuổi từ 20 – 50, nhất là các trường hợp ăn uống không điều độ, sử dụng rượu bia thường xuyên, hút thuốc lá, căng thẳng thần kinh,…

Các triệu chứng viêm hang vị có thể khắc phục hoàn toàn nếu người bệnh áp dụng các biện pháp điều trị và chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, với các trường hợp chủ quan không tiến hành điều trị hoặc điều trị không đúng bệnh, giữ các thói quen xấu thì bệnh lý sẽ có xu hướng tiến triển nặng nề, gây loét hang vị và vỡ mạch máu.

Triệu chứng viêm hang vị dạ dày

Các biểu hiện viêm hang vị dạ dày có điểm tương đồng với các triệu chứng viêm loét dạ dày tá tràng. Do đó, người bệnh có thể nhầm lẫn bệnh lý và áp dụng các biện pháp cải thiện và chăm sóc không đúng cách. Để tránh tình trạng này, bạn nên chủ động theo dõi tình trạng bệnh lý và thăm khám sớm để được chẩn đoán chuẩn xác, từ đó có các biện pháp chữa trị hợp lý.

Dưới đây là các triệu chứng viêm hang vị phổ biến:

  • Đau rát vùng thượng vị (thượng vị có vị trí nằm trên rốn và ngay dưới xương ức), cơn đau có thể dữ dội hoặc âm ỉ
  • Những cơn đau dạ dày thường xuất hiện ngay sau khi ăn và có xu hướng nặng nề hơn khi vào ban đêm, trời chuyển lạnh
  • Cơn đau thượng vị thường có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ và có xu hướng lặp lại theo chu kỳ
  • Ngoài ra, tình trạng đau thượng vị có thể khởi phát khi người bệnh dung nạp các thức ăn cay nóng, chua, uống bia rượu, nước có gas
  • Buồn nôn và nôn
  • Đi đại tiện phân đặc hoặc lỏng bất thường
  • Viêm hang vị dạ dày có thể kèm theo một số biểu hiện như ợ hơi, ợ nóng, chướng bụng, khó tiêu
  • Các triệu chứng bệnh lý thường kéo dài dai dẳng gây suy nhược cơ thể, ăn uống kém, suy giảm chất lượng giấc ngủ và hiệu suất học tập, làm việc.

Nguyên nhân dẫn đến viêm hang vị dạ dày

Kết quả từ các thống kê cho thấy, bệnh viêm hang vị dạ dày bùng phát do tình trạng viêm vi khuẩn trong các thực phẩm bẩn và xoắn khuẩn HP (Helicobacter pylori). Bên cạnh đó, các triệu chứng bệnh lý có thể khởi phát do lạm dụng thuốc điều trị (thuốc giảm đau, chống viêm), uống nhiều bia rượu, hút thuốc lá và một số nguyên nhân khác.

Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến gây bệnh viêm hang vị dạ dày:

Nhiễm vi khuẩn HP: Đây được xem là một trong những nhân phổ biến dẫn đến tình trạng loét viêm niêm mạc dạ dày. Xoắn khuẩn Helicobacter pylori sẽ tấn công vào dạ dày thông qua các hoạt động ăn uống, dùng chung vật dụng với người bị nhiễm khuẩn HP và đường phân.

Nguyên nhân dẫn đến viêm hang vị dạ dày
Nhiễm vi khuẩn HP được xem là một trong những nhân phổ biến dẫn đến tình trạng loét viêm niêm mạc hang vị

Chủng vi khuẩn này sẽ bám vào niêm mạc dạ dày và phát triển. Chúng có khả năng kích thích tăng tiết dịch vị dạ dày, dẫn đến hoạt động co bóp dạ dày tăng lên và gây ra viêm hang vị.

Nhiễm các vi khuẩn khác: Các triệu chứng viêm hang vị dạ dày có thể bùng phát do cơ thể tiêu thụ các thực phẩm bẩn chứa vi khuẩn thương hàn, vi khuẩn lỵ,… Các chủng vi khuẩn này làm tăng nguy cơ viêm niêm mạc hang vị, kích thích tăng co bóp dạ dày và bùng phát triệu chứng bệnh lý đột ngột.

Tác dụng phụ của thuốc điều trị (thuốc giảm đau, chống viêm): Tình trạng lạm dụng các thuốc kháng viêm chứa steroid hay các loại thuốc giảm đau không steroid (Aspirin, Diclofenac, Naproxen, Ibuprofen,…) có thể khiến lớp màng bảo vệ dạ dày bị suy yếu, tăng hoạt động tiết axit dạ dày bào mòn niêm mạc. Trường hợp dùng thuốc với liều cao có thể dẫn đến loét, thủng và xuất huyết niêm mạc.

Lạm dụng chất kích thích: Thói quen sử dụng bia rượu, hút thuốc lá thường xuyên sẽ làm tăng hoạt động tiết axit dạ dày và bào mòn niêm mạc dạ dày. Hơn nữa, thói quen này còn có làm tăng nguy cơ khởi phát các triệu chứng viêm loét dạ dày thực quản, suy giảm chức năng gan, xơ gan, ung thư thực quản,…

Nguyên nhân khác: Ngoài các nguyên nhân trên, bệnh viêm hang vị dạ dày còn có thể khởi phát bởi các tác nhân như chế độ ăn uống và sinh hoạt không điều độ, căng thẳng thần kinh trong thời gian dài,…

Hang vị nằm ở vị trí rất dễ bị nhiễm trùng và viêm loét. Do đó, nếu áp dụng các biện pháp điều trị và chăm sóc không đúng cách có thể khiến tình trạng viêm lan rộng sang các khu vực lân cận như bờ cong nhỏ, hành tá tràng, tiêu môn vị và môn vị.

Viêm hang vị dạ dày nguy hiểm không?

Các trường hợp hợp bị viêm hang vị dạ dày sẽ không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể nếu được thăm khám và điều trị sớm kết hợp với chế độ chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, với các trường hợp chủ quan dẫn đến bệnh lý tiến triển nặng nề có thể phát sinh các biến chứng nguy hiểm. Cụ thể như:

Loét dạ dày: Đây là một trong những biến chứng thường gặp nếu người bị viêm hang vị không điều trị sớm và thay đổi lối sống sinh hoạt khoa học. Khi hoạt động tiết axit dạ dày tăng liên tục sẽ làm tăng nguy cơ viêm loét, phù nề ở niêm mạc dạ dày. Giai đoạn loét dạ dày thường có các triệu chứng nặng nề hơn giai đoạn viêm.

Xuất huyết dạ dày: Biến chứng khởi phát khi vùng niêm mạc hang vị loét nặng gây vỡ tĩnh mạch và chảy máu. Xuất huyết dạ dày đặc biệt nghiêm trọng có thể gây choáng, tụt huyết áp và tử vong do mất máu quá nhiều. Do đó, khi nhận thấy biểu hiện nôn ra máu, dịch có màu bã cà phê hoặc đi đại tiện ra máu, lúc này người bệnh nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời.

Hẹp môn vị: Do vị trí của hang vị nằm liền với môn vị (nối liền giữa tá tràng và dạ dày). Viêm nhiễm kéo dài có thể dẫn đến tổn thương vùng niêm mạc ở môn vị và hình thành mô sẹo. Hiện tượng này có thể làm hẹp không gian môn vị, từ đó cản trở quá trình vận chuyển thức ăn ở dạ dày xuống ruột non. Hẹp môn vị điển hình với chứng đau bụng, nôn mửa dữ dội, dịch nôn có mùi tanh, hôi,…

Tăng nguy cơ mắc ung thư: Trường hợp viêm hang vị kéo dài dai dẳng và dương tính với xoắn khuẩn HP, lúc này những mô dạ dày có có xu hướng loạn sản, ác tính hóa và hình thành ung thư.

Viêm hang vị dạ dày nguy hiểm không?
Trường hợp viêm hang vị kéo dài dai dẳng và dương tính với xoắn khuẩn HP, lúc này những mô dạ dày có có xu hướng loạn sản, ác tính hóa và hình thành ung thư

Chất lượng cuộc sống suy giảm: Bên cạnh các biến chứng nguy hiểm trên, viêm hang vị dạ dày còn tác động tiêu cực đến hoạt động ăn uống, chất lượng giấc ngủ suy giảm, cơ thể mệt mỏi, hiệu suất học tập và làm việc suy giảm.

Các phương pháp chẩn đoán viêm hang vị dạ dày

Bệnh viêm hang vị dạ dày đặc trưng bởi tổn thương thực thể và đi kèm với các triệu chứng cơ năng. Do đó, khi tiếp nhận ca bệnh, bác sĩ chuyên môn sẽ tiến hành chẩn đoán các triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh lý và lịch trình dùng thuốc. Bên cạnh đó, bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh thực hiện một số kỹ thuật chẩn đoán cận lâm sàng, bao gồm:

Noi soi dạ dày: Đây là kỹ thuật chẩn đoán chính đối với các bệnh lý liên quan đến đường tiêu hóa, dạ dày bao gồm viêm hang vị. Để thực hiện kỹ thuật chẩn đoán này, bác sĩ sẽ dùng ống nội soi có gắn camera siêu nhỏ đưa thông qua đường miệng hoặc đường mũi và di chuyển xuống thực quản đến dạ dày. Phương pháp này sẽ giúp bác sĩ quan sát được toàn bộ niêm mạc dạ dày, có thể dễ dàng xác định ổ viêm và biến chứng (nếu có).

Sinh thiết mô: Trong khi thực hiện nội soi dạ dày, bác sĩ có thể sinh thiết mô với mục đích xác định có sự hiện diện của vi khuẩn Helicobacter pylori hay không, đồng thời giúp phát hiện sớm nguy cơ mắc ung thư.

Xét nghiệm vi khuẩn HP: Ngoài kỹ thuật sinh thiết mô, bác sĩ chuyên khoa có thể đề nghị người bệnh thực hiện các xét nghiệm phân, máu và test hơi thở nhằm tìm ra sự hiện diện của xoắn khuẩn Helicobacter pylori.

Chụp X-quang: Với các trường hợp nghi ngờ bị viêm loét niêm mạc, bác sĩ có thể đề nghị chụp X-quang để xác định chính xác mức độ bệnh lý và áp dụng các biện pháp điều trị hợp lý.

Cách điều trị viêm hang vị dạ dày hiệu quả

Sau khi nhận được kết quả chẩn đoán, xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh. Lúc này bác sĩ chuyên khoa sẽ căn cứ vào mức độ bệnh lý, đối tượng và khả năng đáp ứng mà có các biện pháp điều trị hợp lý. Mục đích của việc chữa viêm hang vị dạ dày là kiểm soát các triệu chứng, tiêu trừ vi khuẩn HP, phục hồi ổ viêm và phòng ngừa phát sinh các biến chứng nguy hiểm.

Sử dụng thuốc Tây điều trị

Để khắc phục các triệu chứng viêm hang vị dạ dày nhanh chóng, ức chế hoạt động bài tiết axit dạ dày. Bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định các loại thuốc Tây nhằm kiểm soát bệnh lý. Bao gồm:

Các loại thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày: Thuốc khi được dung nạp vào cơ thể sẽ hoạt động theo cơ chế tạo thành lớp màng bao bọc niêm mạc, đồng thời bảo vệ ổ viêm trước sự bào mòn của dịch vị. Thông thường, thuốc được chỉ định uống trước bữa ăn 1 tiếng nhằm tránh phát sinh các chứng như đau thượng vị, đầy hơi, ợ hơi, buồn nôn và nôn mửa. Các loại thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày thường được bác sĩ sử dụng điều trị như Sucralfate, Bismuth, Ducas,…

Sử dụng thuốc Tây điều trị
Để khắc phục các triệu chứng viêm hang vị dạ dày nhanh chóng, ức chế hoạt động bài tiết axit dạ dày. Bác sĩ chuyên khoa sẽ chỉ định các loại thuốc Tây

Thuốc kháng axit: Các loại thuốc này thường được chỉ định trong điều trị trào ngược dạ dày thực quản và viêm hang vị. Thuốc kháng axit có tác dụng trung hòa acid dạ dày, từ đó cải thiện tình trạng ợ nóng, đau thượng vị, ợ hơi,… Các loại thuốc thường được chỉ định phổ biến như Phosphalugel, Maalox,…

Thuốc kháng thụ thể H2: Thuốc Ranitidine, Cimetidin,… Thường được chỉ định trong điều trị viêm hang vị dạ dày. Thuốc hoạt động theo cơ thể giảm tiết axit dạ dày, từ đó cải thiện các triệu chứng bệnh lý. Các loại thuốc kháng thụ thể H2 ít phát sinh tác dụng phụ trong thời gian sử dụng, tuy nhiên lại không đáp ứng điều trị trong một số trường hợp.

Thuốc ức chế bơm Proton (PPI): Nhóm thuốc này có tác dụng ức chế hoạt động bài tiết dịch vị và có hiệu quả trong nhiều giờ liền. Bên cạnh đó, thuốc còn thúc đẩy phục hồi ổ loét viêm, đồng thời giảm nguy cơ phát sinh các biến chứng ở hang vị. Tuy nhiên, thuốc PPI (Esomeprazole, Omeprazole,…) sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, loãng xương, nhồi máu cơ tim,…

Chữa viêm hang vị dạ dày dương tính với vi khuẩn HP

Với các trường hợp bị viêm hang vị dạ dày có kết quả dương tính với vi khuẩn Helicobacter pylori, bác sĩ sẽ thực hiện nuôi cấy vi khuẩn, từ đó xây dựng phác đồ điều trị cho từng trường hợp. Liệu trình tiêu trừ xoắn khuẩn HP trong vòng 14 ngày.

Phác đồ sử dụng 3 loại thuốc:

Phác đồ sử dụng 3 loại thuốc được ưu tiên chỉ định trong chữa viêm hang vị dạ dày dương tính với vi khuẩn HP. Áp dụng với tần suất mỗi ngày 2 lần.

Phác đồ sử dụng 3 loại thuốc cơ bản:

  • Clarithromycin 50mg + PPI + Amoxicillin 1g

Phác đồ 3 loại thuốc cho người sử dụng Clarithromycin trong thời gian gần:

  • Amoxicillin 1g + PPI + Metronidazole 500mg
  • Hoặc Amoxicillin 1g + PPI + Levofloxacin 250mg 

Phác đồ sử dụng 4 loại thuốc điều trị:

Với các trường hợp không đáp ứng phác đồ điều trị trên hoặc người bị dị ứng với kháng sinh Amoxicillin. Lúc này bác sĩ sẽ áp dụng phác đồ 4 loại thuốc nhằm tiêu trừ i khuẩn HP.

  • PPI (sử dụng 2 lần/ ngày) + ( Metronidazole 250 mg + Pepto-bismol 524 mg + Tetracycline 500mg) sử dụng 4 lần/ ngày

Helicobacter pylori có khả năng kháng thuốc cao. Do đó, trong quá trình áp dụng phác đồ điều trị bạn cần tuân thủ đúng chỉ định bác bác sĩ về liều dùng cũng như tần suất sử dụng thuốc, nhằm hạn chế phát sinh rủi ro.

Áp dụng các biện pháp cải thiện tại nhà

Song song với việc sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa, người bị viêm hang vị có thể kết hợp áp dụng các mẹo chữa tại nhà giúp khắc phục cơn đau, các triệu chứng khó chịu tạm thời, đồng thời hỗ trợ quá trình điều trị bệnh đạt được kết quả tốt nhất.

Áp dụng các biện pháp cải thiện tại nhà
Trong lá bạc hà có chứa hoạt chất Menthol, có khả năng điều hòa hoạt động co bóp ở dạ dày, đồng thời cải thiện triệu chứng buồn nôn và tình trạng sưng viêm thượng vị

Uống trà gừng mật ong: Với tác dụng làm giảm tình trạng buồn nôn, nôn mửa, khó chịu ở cổ họng. Từ đó hỗ trợ cải thiện bệnh viêm hang vị dạ dày hiệu quả. Ngoài ra, trà gừng mật ong còn có khả năng chống viêm, kháng khuẩn mạnh.

Dùng sữa nghệ ấm: TRường hợp bị viêm hang vị dạ dày thường xuyên buồn nôn và nôn mửa, bạn có thể cải thiện bằng cách uống 1 ly sữa nghệ ấm, đồng thời giảm khối lượng thức ăn trong thực đơn nhằm giúp làm giảm áp lực lên dạ dày xuống hang vị. Bên cạnh việc cung cấp các dưỡng chất thiết yếu thì sữa nghệ còn có tác dụng hỗ trợ phục hồi mô niêm mạc hang vị bị tổn thương và giảm viêm hiệu quả.

Trà bạc hà: Trong lá bạc hà có chứa hoạt chất Menthol, có khả năng điều hòa hoạt động co bóp ở dạ dày, đồng thời cải thiện triệu chứng buồn nôn và tình trạng sưng viêm thượng vị. Bên cạnh đó, sử dụng trà bạc hà thường xuyên sẽ giúp điều hòa tiết axit dịch vị, kháng viêm và ngừa loét dạ dày hiệu quả.

Các biện pháp kiểm soát bệnh viêm hang vị dạ dày

Viêm hang vị dạ dày là một trong các bệnh lý về đường tiêu hóa, các triệu chứng của bệnh lý có thể khắc phục hoàn toàn, tuy nhiên có thể tái lại nhiều lần khi gặp điều kiện thuận lợi. Do đó, sau điều trị, người bệnh cần lưu ý một số vấn đề giúp kiểm soát cũng như phòng ngừa tái phát lâu dài. Cụ thể:

  • Tránh xa các tác nhân khiến bệnh lý trở nên nghiêm trọng và có nguy cơ tái phát cao như bia rượu, khói thuốc lá, thuốc giảm đau, chống viêm,…
  • Không lạm dụng thuốc kháng sinh, chỉ dùng thuốc khi có chi định của bác sĩ chuyên môn. Việc tuys sử dụng kháng sinh sẽ làm tăng nguy cơ vi khuẩn Hp kháng thuốc, với các trường hợp dương tính với chủng vi khuẩn này sẽ khiến bệnh lý trở nên nghiêm trọng hơn.
  • Tăng cường bổ sung các thực phẩm chứa nhiều chất xơ, vitamin, giàu tinh bột như rau xanh, trái cây tươi, bánh mì, ngũ cốc,….Cung cấp nhiều nước nhằm giúp trung hòa axit dạ dày, ngăn chặn quá trình bào mòn và bảo vệ niêm mạc hang vị.
  • Trong thời gian điều trị cũng như sau khi khỏi bệnh, bạn nên chọn ăn các thực phẩm mềm, ít gia vị, ưu tiên những món canh, súp, luộc, hấp giúp dễ tiêu hóa, hạn chế áp lực lên dạ dày. Từ đó giúp cải thiện các triệu chứng như ợ hơi, ợ nóng, chướng bụng, đau thượng vị,…
  • Tránh dung nạp các thực phẩm chứa nhiều gia vị, dầu mỡ, các món chiên xào,đồ ăn nhanh, các món thô cứng, nước có gas,…Bởi những thực phẩm này sẽ kích thích tăng tiết axit ở dạ dày, đồng thời tạo điều kiện khởi phát các biểu hiện đầy hơi, khó tiêu,…
Các biện pháp kiểm soát bệnh viêm hang vị dạ dày
Tăng cường bổ sung các thực phẩm chứa nhiều chất xơ, vitamin, giàu tinh bột như rau xanh, trái cây tươi, bánh mì, ngũ cốc
  • Bạn có thể chia nhỏ bữa ăn từ 6 – 8 buổi giúp làm giảm áp lực lên dạ dày cũng như cơ quan tiêu hóa. Bên cạnh đó, tránh vận động mạnh hoặc nằm yên một chỗ sau khi ăn hay ăn gần giờ ngủ.
  • Duy trì luyện tập thể dục thể thao 30 phút mỗi ngày sẽ giúp hoạt động bài tiết và co bóp dạ dày được điều hòa, thúc đẩy quá trình trao đổi chất, đồng thời nâng cao thể trạng giúp chống lại các tác nhân gây bệnh.
  • Căng thẳng thần kinh có thể khiến các triệu chứng viêm hang vị trở nên nghiêm trọng hơn. Do đó, bạ cần cân bằng thời gian làm việc và nghỉ ngơi, luôn giữ cho tâm trạng thoải mái, dành thời gian nghe nhạc, thiền, yoga, đọc sách hoặc trò chuyện với người thân cũng là giải pháp giúp giải tỏa căng thẳng hiệu quả.

Viêm hang vị không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tổng thể nếu điều trị sớm kết hợp với chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, với các trường hợp chủ quan không điều trị đúng cách và duy trì các thói quen xấu sẽ khiến bệnh lý trở nên nghiêm trọng hơn và gây ra các biến chứng nghiêm trọng. Do đó, khi nhận thấy các dấu hiệu của viêm hang vị dạ dày, bạn cần chủ động đến bệnh viện để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Nguồn: vinmed

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *